ဖူကူရီွးမားေဒသတြင္ ဂ်ပန္ ႏုိင္ငံ၏ အဆိုးရြားဆံုးႏ်ဴကလီး ယားေဘးဒုကၡ ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္မွာ ငါးႏွစ္ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။ လမ္းမ်ား ျပန္လည္ေဖာက္လုပ္ထားၿပီး လွ်င္စစ္မီးမ်ား ျပန္လည္သြယ္တန္းထားၿပီျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ဖူကူရီွးမားစီရင္စုတြင္ ေနထိုင္သူ လူမ်ားစြာ အတြက္မူ ပံုမွန္ဘ၀ အေျခအေန ျပန္မေရာက္ေသးေပ။
ဖူကူရီွးမားၿမိဳ႕ေဒသ အမ်ားအျပားသည္ လူေနထိုင္ေသာ အေနအထား ေရာက္ေနၿပီျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ႏ်ဴကလီးယားစက္႐ံုႏွင့္ နီးကပ္ေသာ ၿမိဳ႕နယ္အမ်ားအျပားကုိမူ ၀င္ခြင့္ပိတ္ပင္ထားသည္။ အစိုးရ၏ ေဒတာ အခ်က္အလက္ မ်ားအရ ဖူကူရီွးမားစီရင္စု၏ နယ္ပယ္ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္မႈ ျမင့္မားေနေသး၍ လူေနထိုင္၍ မရေသးေပ။
ပ်က္စီးသြားေသာ အဏုျမဴ စက္႐ံုမွ ၃၉ မုိင္ ကြာေ၀းေသာ ဖူကူရွီးမားၿမိဳ႕၏ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္မႈအဆင့္မွာ ရွန္ဟုိင္းၿမိဳ႕ထက္ နည္းပါးပါသည္။ တိုက်ိဳၿမိဳ႕လယ္ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္မႈ အဆင့္မွာ နယူးေယာက္၊ ဆုိးလ္ႏွင့္ ပါရီၿမိဳ႕ တို႔ထက္ နည္းပါးသည္။
တံဆိပ္ေခါင္းေရာင္း၍ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းျပဳၿပီး တုိမီ အုိကီေဒသတြင္ ၾကာရွည္စြာ ေနထိုင္ခဲ့သူ ဟာ႐ူဟီဆာအန္ဒုိက ၎၏ ေနအိမ္ကုိ လိုက္ျပသည္။ (ေန႔ခင္းပုိင္းသတ္မွတ္ထားေသာ အခ်ိန္တစ္ခုတြင္ ယင္းေဒသသုိ႔ သြားေရာက္ လည္ပတ္ခြင့္ျပဳ သည္) မ်က္ႏွာၾကက္ျပားမ်ား ၾကမ္းျပင္ေပၚတြင္ ျပဳတ္က်လ်က္ ႏွင့္ပင္ ၎၏ ေနအိမ္မွာ ေျမ ငလ်င္လႈပ္ၿပီးခါစ အေနအထားအတုိင္း က်န္ရိွေနေသးသည္။
‘‘ကြၽန္ေတာ့္အိမ္ကုိ ဒီလုိျမင္ေတြ႕ရတဲ့အခါ ကြၽန္ေတာ္စိတ္ အားမငယ္ဘဲ မေနႏုိင္ဘူး’’ဟု အန္ဒုိ (၆၁) ႏွစ္ကဆိုသည္။
အန္ဒုိသည္ ယင္းေနရာမွ တစ္နာရီခန္႔ေ၀းေသာ အီ၀ါကီစီးတီးတြင္ ၂၀၁၄ က အိမ္တစ္လံုး ၀ယ္ယူခဲ့ၿပီး ယခုအခါယင္းေနရာသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ေနၿပီျဖစ္သည္။ ကြၽန္ေတာ့္ရဲ႕ ႏွလံုးသားထဲမွာေတာ့ တုိမီအုိကာမွာပဲ ေနခ်င္ တယ္’’ဟု ၎က ဆုိသည္။
၂၀၁၇ ဧၿပီတြင္မူ တိုမီအုိကာ ေဒသအမ်ားစုုသို႔ ေဒသခံမ်ားအား ျပန္လည္ နထိုင္ခြင့္ျပဳမည္ျဖစ္သည္။ အနီးအနားရိွ နာဟာရာႏွင့္ ကာ၀ါအူခ်ီၿမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္လည္း ယမန္ႏွစ္အတြင္း အလားတူ ျပန္လည္ေနထိုင္ခြင့္ျပဳခဲ့ပါသည္။
လူေပါင္း ၁၄,၀၀၀ ေနထုိင္ ေသာ ၿမိဳ႕တြင္ ၁၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကသာ ျပန္လည္ေနထိုင္လိုသည္ဟု ေျပာၾကားေၾကာင္း ယမန္ႏွစ္က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ဂ်ပန္ျပန္လည္တည္ ေဆာက္ေရးေအဂ်င္စီ စစ္တမ္းတြင္ ေတြ႕ရိွခဲ့သည္။ ၅၁ ရာခုိင္ႏႈန္းက ေနရပ္ျပန္လာေတာ့မည္ မဟုတ္ဟု ေျပာၾကားၾကသည္။ ၎တို႔၏ အဓိက စိုးရိမ္ပူပန္မႈမွာ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္းႏွင့္ ေဒသတြင္း၌ ေက်ာင္းမ်ား နည္းပါးမႈျဖစ္သည္။
ဖူကူရီွးမားစီရင္စု တစ္ခုလံုး အေနျဖင့္ဆိုလွ်င္ ယင္း၏ လူဦးေရ ၆ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိ ဆံုး႐ႈံးသြားၿပီျဖစ္သည္။
‘‘ျပန္ဖို႔ အစီအစဥ္ မရိွပါဘူး’’ ဟု ယာယီ အိမ္ရာတစ္ခုမွာပင္ ရိွေနေသးေသာ ယာဆူနာအုိအန္ဒုိ (၄၈) ႏွစ္က ေျပာပါသည္။
‘‘ဖူကူရီွးမားစက္႐ံု အမွတ္ (၁)မွာ ဘာျဖစ္မလဲ ဆုိတာ မသိတဲ့ ေနရာတစ္ခုကို ျပန္ဖုိ႔ ခက္ခဲပါ တယ္’’ဟု ပ်က္စီးေနေသာ ဓာတ္ ေပါင္းဖိုမ်ား စက္႐ံုကို ရည္ၫြန္း၍ ၎က ေျပာသည္။
ေနအိမ္မွ ေရႊ႕ေျပာင္းေနရၿပီး ဘ၀ကုိ ပိုၿပီးအသားက်ေနၿပီဟု အန္ဒုိကဆုိၿပီး သူ႔သမီးေက်ာင္းမတက္ႏုိင္ေသာ ေနရာသို႔ မျပန္ခ်င္ဟု ေျပာသည္။ ယင္းေနရာတြင္ ေဆးခန္းႏွင့္ ေစ်းဆုိင္မ်ားလည္း မရိွဟု ၎က ဆုိသည္။
ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္း ႏွင့္ ကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ ဆက္စပ္ရျခင္းမွာ ခက္ခဲပါသည္။ သုိ႔ ေသာ္ဖူကူရီွးမားနံပါတ္ (၁) စက္ ႐ံုအလုပ္သမားတစ္ဦးတြင္ ေတြ႕ ရိွရေသာ ေသြးကင္ဆာမွာ ၂၀၁၁ မတ္လ အျဖစ္အပ်က္၏ ရလဒ္ျဖစ္သည္ ဆုိျခင္းကုိ ဂ်ပန္အစိုးရက ယမန္ႏွစ္တြင္ အတည္ျပဳခဲ့သည္။
ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္းကို တိုက္႐ုိက္ ထိခိုက္မႈအျပင္ ေဘးဒုကၡေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ စိတ္ဒဏ္ရာ ႏွင့္ ထပ္ကာထပ္ကာ ေနအိမ္ေရႊ႕ေျပာင္းရျခင္း စိတ္ဖိစီးမႈမွေန၍ က်န္းမာေရး ျပႆနာအမ်ားအျပားေပၚထြက္ခဲ့သည္။ ၂၀၁၁ က ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ဖူကူရီွးမားေဆးတကၠသုိလ္ စစ္တမ္းတြင္ ေရႊ႕ေျပာင္း ကယ္ဆယ္ခံရသူ ငါးဦးတြင္ တစ္ဦးမွာ ေဘးဒုကၡအလြန္ စိတ္ဖိစီးမႈ ေရာဂါတစ္ခခံစားေနရသည္ကုိ ေတြ႕ရိွခဲ့သည္။
‘‘တျခားလူေတြ အမ်ားႀကီးလုိပဲ ကြၽန္မေဆးကုသမႈ ခံယူရလုနီးပါး စိတ္က်ေရာဂါျဖစ္ေနခဲ့တယ္’’ဟု ဖူကူးရွီးမားေျမာက္ဘက္ အကီတာေဒသသုိ႔ ေျပာင္းေရႊ႕ေနထိုင္ခဲ့ရေသာ အကီကုိရွီမီဇု (၅၈) ႏွစ္ကဘးဒုကၡျဖစ္ၿပီး
ေျခာက္လတာ ကာလအေၾကာင္း ျပန္ေျပာင္းေျပာျပသည္။ ယခုအခါတြင္မူ ရွီမီဇုတစ္ေယာက္ တုိမီအိုကာ လူမႈစင္တာတြင္ အလုပ္လုပ္ေနသည္။ ေဒသခံမ်ားအတြက္ ျခင္းရက္နည္းကဲ့သို႔ သင္တန္းမ်ားကို ကမကထ လုပ္ဦးေဆာင္သည္။ ‘‘အလုပ္လုပ္ေနခဲ့တာ အေထာက္အကူ ျဖစ္တယ္လို႔ ခံစားရတယ္’’ ဟု ၎က ေျပာသည္။
ဖူကူရီွးမား အေျခစုိက္ ေရွ႕ေနတစ္ဦးျဖစ္ေသာ ကာအိုရီဆူဂါနာမီက ဖူကူရီွးမား တကၠသုိလ္ ေလ့လာမႈတြင္ ေတြ႕ရိွရေသာ အခ်က္တစ္ခ်က္ကုိ ထုတ္ေျပာသည္။ ကေလးသူငယ္မ်ားကုိ ေနအိမ္ ျပင္ပတြင္ ေဆာ့ကစားခြင့္ေပးရန္ မိဘမ်ားက တြန္႔ဆုတ္ေနျခင္းျဖစ္သည္။ ယင္းမွာ ကေလးငယ္မ်ား၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ အတြက္ စိုးရိမ္စရာ ေနာက္ဆက္တဲြျဖစ္ရပ္မ်ား ရိွလာႏုိင္သည္ဟု ဆူဂါနာမီီက ဆုိသည္။
ေဘးဒုကၡဇုန္တြင္ ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ေရးမ်ား လုပ္ေဆာင္ျခင္းေၾကာင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္း အမ်ားအျပား ရိွေနသည္။ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္မႈ ဖယ္ရွားရွင္းလင္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ တည္ေဆာက္ေရးမ်ားႏွင့္ ဆက္ စပ္ေသာ အလုပ္ေနရာ အမ်ားအျပားေပၚထြက္ခဲ့၍ ဖူကူရွီးမားစီရင္စုသည္ အလုပ္ေလွ်ာက္ထားသူမ်ားအတြက္ အခြင့္အလမ္း အမ်ားအျပား ရိွလာသည္။
ေဒသခံမ်ားကလည္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား ျပန္လည္ထူေထာင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနၾကသည္။ ယုိရီွယူကီအင္ဒုိမွာ တုိမီအုိကာမွ ဟိုတယ္မန္ေနဂ်ာေဟာင္း တစ္ဦးျဖစ္သည္။
သူက ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္မႈမ်ား ဖယ္ရွားရွင္းလင္းေရးႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လာေရာက္ လုပ္ကိုင္ေသာ အလုပ္သမားမ်ားကုိ ပစ္မွတ္ထား၍ ေန႔လယ္စာ ထမင္းခ်ိဳင့္ပို႔ေသာ လုပ္ငန္းစတင္ခဲ့သည္။ ၎၏ ကုမၸဏီနာမည္ကုိ သူယခင္အလုပ္လုပ္ခဲ့ေသာ ဟိုတယ္နာမည္ မွည့္ထားသည္။
‘‘ကုိယ့္ေျခေထာက္ေပၚ ကုိယ္ရပ္တည္ရမယ္လုိ႔ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ ေျပာခဲ့တယ္’’ဟု အင္ဒုိ (၄၃)ႏွစ္က ဆုိသည္။
ဖူကူရီွးမားေဘးဒုကၡအၿပီး ေျခာက္လအၾကာတြင္ တစ္ေန႔ လွ်င္ ထမင္းဘူး ၃၆ ဘူးႏွင့္ စတင္ခဲ့ေသာ လုပ္ငန္းသည္ ယခုဆိုလွ်င္ ေန႔စဥ္ ထမင္းဘူးေပါင္း ၁,၃၀၀ ႏွင့္ ၁,၅၀၀ ၾကား ပုိ႔ေပးေနရသည္။ အလုပ္သမားဦးေရမွာလည္း ၃၈ ဦးသို႔ တုိးလာခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။
တုိမီအုိကာေဒသတြင္ လမ္းစပြင့္လာေသာ အရာတစ္ခုလည္း ရိွသည္။ Sharp ေကာ္ပုိေရးရွင္း က ယင္းေဒသတြင္ ႏွစ္ (၂၀) ကန္ထ႐ုိက္စာခ်ဳပ္ျဖင့္ ေျမငွားျခင္းျဖစ္သည္။ ဆုိလာစြမ္းအင္စက္႐ံု တစ္ခု ယမန္ႏွစ္အတြင္း စတင္ လည္ပတ္ခဲ့သည္။ ယင္းလုပ္ငန္းမွေန၍ တုိမီအုိကာၿမိဳ႕နယ္ အတြက္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ တြင္ ၀င္ေငြယန္းေငြ ၁၁၂ သန္းရရိွေစမည္ဟု Sharp ကုိယ္စားလွယ္ ယိုအိခ်ိအာအုိကီက ဆိုသည္။
